W zakładzie produkcyjnym szybko uczymy się jednego: najkosztowniejsze awarie rzadko zaczynają się od wielkiego dramatu. Zazwyczaj zaczynają się od cichego, powtarzającego się problemu, którego nikt nie chce ruszać.
W jednym z przypadków problemem był układ chłodniczy. Sterowany logiką przekaźnikową i kilkoma wyspecjalizowanymi urządzeniami, z których każde pilnowało tylko swojego kawałka układanki. Nie rozmawiały ze sobą. A sprężarki… sprężarki padały regularnie. Raz, czasem dwa razy w roku przyjeżdżał serwis, wyjmował je i zostawiał rachunek na minimum kilkadziesiąt tysięcy złotych.
Kiedy jedna sprężarka się wyłączała, cała linia zwalniała. Procesy szły wolniej, produkt trafiał na magazyn cieplejszy, osady na wymiennikach rosły w oczach, a maszyny musiały być myte częściej. Do tego dochodziło ryzyko mikrobiologiczne i problemy z załadunkiem cystern. Krótko mówiąc – jedna awaria potrafiła rozlać się po całym procesie.
Przez długi czas wydawało się, że winne są same sprężarki. Dopiero gdy zaczęliśmy patrzeć na maszynę całościowo, zobaczyliśmy prawdę. To nie sprzęt był najsłabszym ogniwem. Najsłabsza była logika, która nim sterowała – brak koordynacji, źle dobrane zabezpieczenia termiczne i zero elastyczności.
Podjęto decyzję, aby to zmienić. Zaprojektowaliśmy od nowa całe sterowanie. Zastąpiliśmy stare przekaźniki jednym sterownikiem PLC, który widział cały układ naraz. Dodaliśmy falowniki, precyzyjne regulatory PID i kilka sprytnych algorytmów, które same pilnowały równowagi – od ciśnienia, przez ilość pracujących wentylatorów, po rotację urządzeń. Wprowadziliśmy też bezstopniową regulację wydajności i kilka rozwiązań, które wcześniej znaliśmy tylko z doświadczeń procesowych.
Efekt przyszedł szybciej, niż się spodziewaliśmy.
Dzisiaj układ pracuje już ponad pięć lat. Sprężarki nie padają. Wentylatory skraplacza – te, które kiedyś wymieniało się cztery razy w roku – teraz zdarzają się pojedynczo, raz na jakiś czas i zwykle chodzi o drobiazg. Wydajność chłodnicza moduluje się płynnie od 6 do 120 procent, a temperatura trzyma się z dokładnością ±0,05°C. Operatorzy nie muszą już być specjalistami od chłodnictwa – po prostu naciskają start, a resztę robi automatyka.
Czasem największą inwestycją nie jest nowy sprzęt, tylko wreszcie sprawne połączenie tego, co już mamy.